Wszystko o in vitro?

Co trzeba wiedzieć o in vitro?

Omawiając metodę in vitro, która to przez zwolenników nazywana jest „leczeniem niepłodności”, a przez przeciwników „sztucznym zapłodnieniem”, powinniśmy zapoznać się ze stanowiskiem różnych grup ludzi. Oczywiście w pierwszej kolejności trafimy na reklamy pełne uśmiechu i radości. Gdy jednak poszukamy głębiej zobaczymy, że ten świat wcale nie jest jednobarwny, że oprócz radości możemy trafić na ból i nieszczęście. Na naszej stronie postaramy się przedstawić różne opinie a także statystyki, które są prezentowane przez różnych badaczy. Jak to mówią: diabeł tkwi w szczegółach.

In vitro, czyli zapłodnienie pozaustrojowe bez tajemnic.

In vitro, czyli zapłodnienie pozaustrojowe jest metodą wykorzystywaną w celu wspomagania rozrodu w przypadkach, gdy naturalne metody rozrodu zawiodły. Metoda ta polega na połączeniu w warunkach laboratoryjnych plemnika z komórką jajową. Zarodki otrzymane w trakcie zapłodnienia pozaustrojowego są umieszczane w macicy, gdzie dochodzi do implantacji embrionu lub ciąża nie występuje. Jeżeli zapłodnienie przebiega zgodnie z planem to efektem końcowym metody jest ciąża przebiegająca w pełni naturalnie. Jeżeli chodzi o skuteczność metody in vitro to według przybliżonych danych medycznych wynosi ona od 25 do 30% udanych zapłodnień dla kobiet po 35. roku życia oraz od 30 do 40% wśród kobiet młodszych. Są to jedynie przybliżone dane, gdyż brakuje oficjalnych statystyk. Szansa na urodzenie dziecka podczas pojedynczej próby zapłodnienia wynosi średnio 20%. Należy też uwzględnić stanowisko różnych grup badawczych, które korzystają z różnej metodologii. Prezentowane dane dotyczą wyłącznie przypadków udanego zapłodnienia, co jest koronnym argumentem zwolenników twierdzących, iż metoda jest skuteczna. Statystyki utrzymania ciąży i urodzenia zdrowego dziecka prezentują się już znacznie gorzej. Na ten fakt wskazują przeciwnicy, którzy twierdzą, że nie można mówić o wysokiej skuteczności zapłodnienia pozaustrojowego jeżeli analiza badawcza nie obejmuje całego okresu od umieszczenia zarodka w macicy do poczęcia.

Metoda zapłodnienia pozaustrojowego jest zalecana w wielu przypadkach takich jak: niepłodność idiopatyczna (niepłodność, gdzie nieznana jest przyczyna), niedrożne jajowody, bieżący stan po usunięciu jajowodów, niepowodzenia przy stosowaniu innych sposobów leczenia niepłodności, obniżona jakość nasienia mężczyzny, brak owulacji związany z zaburzeniami hormonalnymi w cyklu miesiączkowym, zaburzenia czynności jajników, czy ciężkie postacie endometriozy.

In vitro krok po kroku

Pierwszym etapem po zakwalifikowaniu pacjentki jest stymulacja hormonalna jajników. W tym celu wykorzystuje się terapię hormonalną. Jej zadaniem jest wywołanie pęcherzyków Graffa w jajnikach kobiety, co ma prowadzić do powstawania wielu komórek jajowych podczas pojedynczego cyklu miesiączkowego. Kobieta otrzymuje hormon folikulotropowy przysadki (FSH) w zastrzykach, które podaje się każdego dnia w celu stymulacji owulacji. Pozwala to na wsparcie organizmu podczas wzrostu oraz dojrzewania licznych komórek jajowych. Pomiary wielkości jajeczek oraz określenie optymalnego momentu do ich pobrania są ustalane w trakcie badania USG.

Równolegle w trakcie stosowania kontroli obserwowana jest grubość endometrium. Tylko właściwy wzrost błony śluzowej macicy decyduje o skutecznym zagnieżdżeniu się aplikowanych zarodków oraz utrzymaniu ciąży. Zakończenie wzrostu komórek jajowych to moment rozpoczęcia drugiego etapu (aspiracja komórek jajowych). W kolejnym kroku lekarz prowadzący decyduje się na podanie zastrzyku domięśniowego z hormonem gonadotropiny kosmówkowej beta-hCG na 36 godzin przed pobraniem komórek. Zabieg ten przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym.

Następnie po zakończeniu tego etapu pobierane zostają komórki jajowe przy pomocy punkcji. Zabieg jest monitorowany przy użyciu aparatury do USG i polega na przekłuciu jajnika celem pobrania płynu ze środka pęcherzyków Graffa wraz z komórkami jajowymi. Pozyskane w ten sposób komórki jajowe umieszcza się w inkubatorze aż do momentu zapłodnienia. Etap aspiracji komórek kończy się ponownym zaaplikowaniem hormonów w celu przygotowania śluzówki macicy do przyjęcia zarodka. Najczęściej stosowaną formą aplikacji hormonów są globulki dopochwowe z progesteronem lub też iniekcja hormonem beta-hCG.

Przygotowanie nasienia to kolejny etap, który prowadzi do uzyskania największej możliwej ilości ruchliwych plemników. W tym celu konieczne jest zachowanie minimum trzydniowego okresu abstynencji seksualnej. W przypadku ejakulatu o zbyt małej objętości lub złej jakości płynu nasiennego, wykorzystuje się metodę gromadzenia nasienia przez pewien okres przy użyciu wielokrotnego mrożenia. Do zapłodnienia na tym etapie można również wykorzystać nasienie dawcy.

Zobacz wypowiedź osoby, która próbowała metody in vitro.

Proces zapłodnienia komórek jajowych

Etap zapłodnienia komórek jajowych polega na umieszczeniu ich w płynie uzupełnionym plemnikami wysokiej jakości. Określenie to oznacza plemniki o właściwych proporcjach (75 000:1) na blisko 18 godzin. Po upływie tego czasu następują pierwsze podziały komórkowe. Etap powstawania zygoty jest czasem, gdy materiał jest przenoszony do innego medium oraz jest inkubowany przez 24 godziny. Właściwy, dobrze rozwijający się zarodek jest złożony z dwóch, czterech lub więcej blastomerów. Jeśli nasienie nie było wysokiej jakości to podjęte zostaną próby zapłodnienia metodą ICSI. W takiej sytuacji dokonuje się iniekcji do komórki jajowej oraz aplikacji jednego plemnika. Jeżeli dojdzie do łączenia się gamet i zarodek będzie złożony z sześciu do ośmiu komórek to kolejnym etapem jest przeniesienie zarodków do macicy (embriotransfer).

Badanie materiału genetycznego, czyli wykrywanie wad wrodzonych

Diagnostyka preimplantacyjna polega na badaniu materiału genetycznego w celu wykluczenia wad wrodzonych u dzieci. Mogą być to wady dziedziczone, ale także powstające w trakcie stosowania metody in vitro u kobiet powyżej 35. roku życia. Pomaga to wyeliminować zarodki z wadami w kodzie genetycznym, dzięki czemu możliwy jest embriotransfer materiału spełniającego wymagania medyczne. Wczesna diagnostyka preimplantacyjna pozwala wykryć także schorzenia takie jak zespół Turnera, Edwardsa. Te dwa zespoły przyczyniają się do zwiększonego ryzyka poronień. Po wykonaniu badania następuje kolejny etap w postaci transferu zarodków do macicy (embriotransfer). Polega on na aplikacji zwykle dwóch, trzech zarodków do macicy przy użyciu miękkiego cewnika. Jest to zabieg bezbolesny i po jego zakończeniu pacjentce podawany jest zazwyczaj progesteron mający zmaksymalizować szansę na zagnieżdżenie się zarodka.

Test ciążowy oraz monitorowanie ciąży przy in vitro

Zakończenie ostatniego etapu jakim jest embriotransfer to moment, w którym pary zmagają się z oczekiwaniem na ostateczny efekt. Po upływie 14 dni od momentu transferu zarodków do macicy możemy wykonać test ciążowy. Pozytywny wynik oznacza, że konieczna jest kolejna kontrola celem sprawdzenia zarodków zagnieżdżonych w macicy. Niekiedy niezbędne są badania prenatalne. W przypadku wyniku negatywnego lub wystąpienia krwawienia miesiączkowego niezbędna jest wizyta w klinice w celu podjęcia dalszych działań.

Według dostępnej literatury medycznej, ciąża przy zapłodnieniu in vitro nie jest bardziej narażona na problem z niedonoszeniem niż ma to miejsce przy naturalnym zapłodnieniu. Oczywiście ryzyko jest większe ze względu na aspekt niepłodności, jednak ten sam problem występuje również u kobiet, które dotychczas nie były w stanie zajść w ciążę w naturalny sposób. Tutaj również ryzyko nieutrzymania ciąży jest wyższe niż w przypadku kobiet, które nie mają kłopotów z płodnością. Znaczenie mają również inne czynniki, które mają wpływ na płód. W grupie podwyższonego ryzyka powikłań znajdują się kobiety po 35. roku życia, osoby zmagające się z chorobami takimi jak cukrzyca, czy nadciśnienie. Nie bez znaczenia jest poziom stresu, który jest zjawiskiem powszechnym wśród par starających się od wielu lat o dziecko.

Mrożenie zarodków przy in vitro, czyli co dalej z niewykorzystanym materiałem genetycznym?

Niewykorzystane w trakcie embriotransferu zarodki po podpisaniu zgody przez obie strony są magazynowane w specjalnych słomkach przy użyciu mrożenia ciekłym azotem. Media są podpisywane imionami oraz nazwiskami rodziców wraz z datą ich urodzenia. Takiego przechowywania dokonuje się ze względu na potrzebę powtarzania punkcji jajników u kobiet, u których nie doszło do skutecznego zagnieżdżenia się zarodka. Mrożone są wyłącznie embriony wysokiej jakości na czas około pięciu lat.

Proces mrożenia i zachowania przy życiu zarodków nie zawsze jest możliwy, gdyż część z nich umiera na etapie mrożenia i rozmrażania. Jeśli zaś chodzi o możliwe komplikacje metody in vitro to musimy liczyć się z podobnymi problemami jak przy ciąży powstałej w wyniku naturalnego zapłodnienia. Zdarza się obumieranie płodu, poronienia, urodzenie dziecka z wadą rozwojową, czy ciąża pozamaciczną. Ryzyko rośnie wraz z wiekiem. Powielanym mitem jest wyższe ryzyko wystąpienia wymienionych powikłań przy zapłodnieniu pozaustrojowym. Dostępne dane wskazują, iż statystyki powikłań są zbliżone w obu przypadkach (ciąża naturalna, ciąża in vitro). Mrożenie zarodków jest jednak z punktu widzenia przeciwników metody in vitro nieetyczne, gdyż jak wcześniej wspomnieliśmy znaczna część umiera w trakcie mrożenia i rozmrażania.

Posłuchaj opinii lekarza, który zajmował się metodą in vitro.

Banki nasienia dla par zmagających się z bezpłodnością

W przypadku wielokrotnych, nieudanych prób zapłodnienia zalecanym rozwiązaniem jest zakup nasienia. Banki nasienia zajmują się sprzedażą i przechowywaniem ejakulatu wysokiej jakości. Nasienie jest pozyskiwane od mężczyzn w wieku 18-40 lat. Dawca musi mieć minimum średnie wykształcenie oraz nienaganne zdrowie. Dodatkowo dawca jest badany na nosicielstwo wirusa HIV oraz pod kątem występowania chorób genetycznych. Nasienie dobrej jakości jest przechowywane aż do momentu jego wykorzystania przez klientów.

Banki nasienia są wykorzystywane głównie w przypadku par, u których to mężczyzna ma problemy z płodnością. Możliwy jest wybór materiału, który będzie odpowiadał cechom partnera. To jednak rodzi szereg kontrowersji moralnych, przeciwnicy metody in vitro często używają określenia „hodowla” i „produkcja ludzi”. Nie są to określenia na wyrost, gdyż same kliniki oferują wspomagany rozród z wyborem określonych cech wizualnych dziecka. W takim wypadku zarodki niespełniające kryteriów są mrożone, a ich życie jest uzależnione od decyzji pary starającej się o dziecko.

Moralne aspekty i kontrowersje wokół metody in vitro

Wraz z powstaniem metody in vitro pojawiło się szereg spekulacji dotyczących kwestii moralnych. Wątpliwości przeciwników etycznych tej formy zapłodnienia budzi liczba zarodków, z których szansę na dalszy rozwój ma zwykle jeden. Pozostałe embriony są zamrażane do dalszego wykorzystania, co rodzi szereg pytań o to, co stanie się z wielomilionową grupą magazynowanego materiału na całym świecie. Część osób jest zgodna, iż można by wykorzystać nieużyte zarodki do badań naukowych; niektórzy twierdzą, iż najlepszym wyjściem byłoby rozmrożenie i oczekiwanie na śmierć embrionu. Według zwolenników zapłodnienia pozaustrojowego taka metoda daje realną możliwość zajścia w ciążę kobietom, które często przez wiele lat starają się o dziecko.

Środowisko katolików na łamach portali internetowych oraz gazet twierdzi z kolei, iż in vitro to nic innego jak działanie aborcyjne. Część zarodków musi zginąć, aby para starająca się o dziecko mogła wreszcie cieszyć się narodzinami. Kwestie etyki i moralności pojawiają się jednak także wśród zwolenników, którzy muszą odpowiedzieć sobie na szereg trudnych pytań. Czy dziecku należy przekazać informację, iż zostało zapłodnione metodą in vitro?

A co w przypadku nasienia pozyskanego z banku od innego mężczyzny? Czy w takiej sytuacji dziecko nie będzie chciało poznać swojego biologicznego ojca? Temat zapłodnienia pozaustrojowego budzi wiele kontrowersji także wśród polityków. Co pewien czas w mediach pojawiają się głosy o potrzebie refundacji metody in vitro. Nie brakuje też sceptyków, którzy chcieliby zakazu sztucznego zapłodnienia w Polsce.

Główne argumenty za i przeciw in vitro

Zwolennicy metody in vitro wskazują na pozytywne efekty oraz są zgodni, iż każda para zasługuje na posiadanie potomstwa. W związku z tym wielokrotnie podnoszony jest argument dotyczący potrzeby wprowadzenia refundacji z Narodowego Funduszu Zdrowia. Osoby opowiadające się za stosowaniem tej metody wskazują na bezpieczeństwo zarodków, które są zamrażane i nie są niszczone bez potrzeby. Zgodnie z tym stanowiskiem nie dochodzi więc do niszczenia życia.

Przeciwnicy natomiast wskazują na szereg problemów natury psychicznej i emocjonalnej wśród kobiet, u których dochodzi do poronienia. Problemy z płodnością są według sceptyków główną przyczyną nieutrzymania ciąży. W podobnym tonie wypowiada się kościół katolicki, który uznaje metodę in vitro za łamanie prawa Bożego i postępowanie wbrew wierze katolickiej. Wielu przeciwników wskazuje także na brak szacunku do embrionu, a więc nowego ludzkiego życia oraz na fakt uśmiercania nadliczbowych embrionów, kiedy przestaną być już potrzebne.

Przeciwników metody in vitro znajdziemy zarówno wśród par, ale także wśród lekarzy. Podają oni w wątpliwość skuteczność metody zapłodnienia pozaustrojowego, które nie nie jest w stanie wyleczyć niepłodności, lecz skupia się jedynie na zewnętrznym, sztucznym zapłodnieniu w warunkach laboratoryjnych. Jak pokazują światowe dane, zdecydowana większość wytworzonych zarodków zostaje zamrożona. Rodzi się więc pytanie o zasadność moralną technik wspomaganego rozrodu, które bazują na wyborze jednego życia przy wykluczeniu innych zarodków.

Naprotechnologia – moralna i skuteczna alternatywa dla metody in vitro?

Organizacje „pro-life” od wielu lat wskazują na brak poszanowania życia ludzkiego w trakcie stosowania metody zapłodnienia pozaustrojowego. Wiele stowarzyszeń, jak również lekarzy broniących prawa do życia opiera swoje stanowisko na naturalnym, bożym prawie, które jest zgodne ze słowami Jana Pawła II: „W centrum wszelkich działań medycznych powinien zawsze stać człowiek – osoba z niezbywalną godnością oraz prawem do życia od samego początku aż do naturalnego kresu”.

Idąc tym tokiem rozumienia dla wielu par metoda in vitro staje wyborem nieetycznym, który w żaden sposób nie wpływa na wyleczenie niepłodności. Nie szuka się przyczyn takiego stanu, nie ma więc mowy o leczeniu, a jedynie podjęciu próby skutecznego zapłodnienia komórek jajowych w warunkach laboratoryjnych. Naprotechnologia wychodzi naprzeciw parom zmagającym się z problemem niepłodności. W odróżnieniu od metody in vitro, naprotechnologia uwzględnia obserwację cyklu miesięcznego kobiety. Umiejętność obserwacji, wyciągania wniosków przez lekarzy pozwala niejednokrotnie znaleźć przyczynę niepowodzeń przy zajściu w ciążę. Metoda ta zmierza więc do uzyskania w przyszłości potomstwa w naturalny sposób, co pozwala prowadzić parę w sposób zgodny z etyką lekarską oraz moralną samych pacjentów.

Naprotechnologia opiera się na bardzo wnikliwej analizie i diagnozie na podstawie badań hormonalnych, endoskopowych, USG, czy też kontroli jakości nasienia. Ponadto dzięki jej zastosowaniu możliwe jest usunięcie chirurgiczne niedrożności jajowodów, czy endometriozy, które to mają wpływ na płodność. Interesujące dane zaprezentowane zostały przez badaczy zajmujących się obiema metodami. Okazuje się, że w przypadku naprotechnologii stosowanej w trakcie dwuletniego leczenia, szansa na urodzenie dziecka wynosi niespełna 80%. Natomiast w przypadku metody in vitro wskaźnik ten oscylował w granicach 62%.

Zwolennicy naprotechnologii wskazują na brak ofiar w postaci zarodków, które giną przy zastosowaniu in vitro. Za skutecznością naprotechnologii przemawiają również przypadki par, które bez powodzenia korzystały z metod wspomaganego rozrodu. Niekiedy dopiero po wnikliwej obserwacji lekarskiej z użyciem naprotechnologii, pary mogły cieszyć się potomstwem. Naprotechnologia jest więc medycznie potwierdzonym sposobem leczenia niepłodności, który prowadzi do rozpoznania i wyeliminowania przyczyń niepłodności przy jednoczesnym uwzględnieniu prawa do życia każdego człowieka.

Dla uspokojenia emocji proponuję posłuchać pięknej piosenki.

Czy masz coś do stracenia?

Moim osobistym zdaniem warto poszukać pomocy u Tego, który jest Dawcą Życia. Tak, dokładnie, chodzi o to, ażeby się modlić, rozmawiać z Bogiem.
Jeżeli nie wiesz jak się modlić, aby zostać wysłuchanym to polecam taką konferencje.